قال رویان، ممکنه دکتر معالج مصرف مکملای پروژسترونی رو پیشنهاد کنه. این مکملا باعث آماده سازی بیش تر پوشش داخلی رحم می شه.

دکتر معالج با فرد صحبت می کنه و مشاورهای لازم رو انجام می ده تا فرد متوجه داروی مناسب و زمان مناسب استفاده از اونا بشه. معمولا قبل از آماده شدن تخمکا واسه بازیابی، یک تا دو هفته تحریک تخمدانا لازمه. واسه تعیین اینکه تخمکا چه زمانی آماده ی جمع آوری هستن، دکتر شاید این کارا رو انجام می ده:

  • سونوگرافی واژن: معاینه ای از تخمدان به عمل میاد تا وضعیت فولیکولا-کیسه های پرمایع تخمدان، یعنی مکانی که تخمکا بالغ می شن، بررسی شه.
  • آزمایش خون: واسه امتحان میزان جواب دهی فرد به داروهای تحریک تخمدان، خون، مورد آزمایش قرار میگیره. عموما با پیشرفت و رشد فولیکولا و پایین ماندن سطح پروژسترون بعد از تخمک گذاری، سطح استروژن زیاد می شه.

بعضی وقتا هم نیازه تا چرخه های لقاح مصنوعی به دلایل زیر قبل از بازیابی تخمکا متوقف بشن:

  • کافی نبودن تعداد فولیکولای در حال رشد؛
  • تخمک گذاری زودهنگام؛
  • رشد و پیشرفت تعداد خیلی از فولیکولا و وجود خطر سندروم هیپراستیمولیشن؛
  • بقیه مشکلات پزشکی.

اگه چرخه لقاح مصنوعی متوقف شه، دکتر باید داروها یا دُز مصرفی داروها رو عوض کنه تا میزان جواب گویی فرد در چرخه های درمون آینده افزایش پیدا کنه. شاید هم نیاز به اهداکننده ی تخمک وجود داشته باشه.

۲. بازیابی تخمک

۳۴ تا ۳۶ ساعت بعد از تزریق پایانی و بعد از تخمک گذاری، میشه بازیابی تخمک رو در مطب دکتر یا در کلینیک صورت داد.

  • در طول بازیابی تخمک، به فرد داروهای آروم بخش و خونه داده می شه؛
  • آسپیراسیون سونوگرافی ترانس واژینال، روش عادی بازیابی تخمکه. پروب سونوگرافی واسه شناسایی و بررسی فولیکولا داخل واژن قرار میگیره، بعد سوزنی نازک واسه ورود به واژن و فولیکولا و بازیابی تخمکا استفاده می شه؛
  • اگه تخمدانا از راه سونوگرافی قابل دسترسی نباشن، جراحی شکمی یا لاپاروسکوپی واسه هدایت سوزن بازیابی تخمدان استفاده می شه. گفتنیه لاپاروسکوپی، روشیه که در اون برشی کوچیک در نزدیکی ناف ایجاد می شه و ابزاری باریک به نام لاپاروسکوپ درون بدن می شه و به حرکت سوزن جهت می بخشه؛
  • تخمکا به وسیله سوزنی وصل به وسیله ساکشن از فولیکولا جدا می شن. چندین تخمک با هم در بیست دقیقه جداسازی می شن؛
  • بعد از بازیابی تخمک، انقباضا و دردهایی در ناحیه شکمی واسه مریض به وجود میاد؛
  • تخمکای بالغ داخل مایع تغذیه، یعنی محیط کشت، قرار می گیرن و مورد انکوباسیون قرار می گیرن، یعنی واسه رشد در محیط مخصوص نگهداری می شن. تخمکایی که سالم و بالغ به نظر می رسن، واسه تشکیل رویان با اسپرم مخلوط می شن، گرچه تموم تخمکا به شکل موفق بارور نمی شن.

۳. بازیابی اسپرم

اگه واسه لقاح مصنوعی از اسپرم همسر استفاده بشه، باید در مطب دکتر یا کلینیک، صبح قبل از بازیابی تخمک نمونه اسپرم اون گرفته شه. به جز روشِ گرفتن نمونه اسپرم به وسیله خود مرد، روشای دیگری مثل اسپیراسیون تستیکولار هم واسه درآورده اسپرم استفاده می شه. در این روش از سوزن یا بقیه روشای جراحی واسه درآورده مستقیم اسپرم از بیضها استفاده می شه. در بعضی مواقع هم از اهداکننده ی اسپرم کمک گرفته می شه. اسپرما از مایع مَنی در آزمایشگاه جدا می شن.

۴. باروری

واسه باروری از دو روش عادی استفاده می شه:

  • درون کاشت: در این روش تخمک بالغ و اسپرم ترکیب شده و آنکوبه می شن.
  • تزریق اسپرم اینتراسیتوپلاسمیک (IC SI): در این روش هم اسپرمی سالم به تخمکای بالغ مستقیما تزریق می شه. ICSI، بیشتر زمانی استفاده می شه که از دید کیفیت و تعداد اسپرم مشکل هست یا سعیای بارورسازی در چرخه های ساده ی لقاح مصنوعی، موفق نبوده.

در بعضی وقتا خاص، دکتر ممکنه راهکارهای دیگری قبل از انتقال رویان پیشنهاد بده:

  • هاچینگ کمکی: ۵ تا ۶ روز بعد از بارداری، رویان از ماده ای خلطی شکل به نام زونا-پلوسیدا خارج می شه و اجازه قرار گرفتن در پوشش داخلی رحم بهش داده می شه. اگه سن زن بالا باشه یا تجارب ناموفقی در IVFهای گذشته داشته باشه، دکتر این روش رو پیشنهاد می کنه. در این روش، چاله ای در ناحیه زونا-پلوسیدا درست قبل از انتقال ایجاد می شه و به رویان واسه قرارگرفتن در رحم و رشد کمک می شه.
  • آزمایش ژنتیکی قبل از کاشت: به رویانا اجازه داده می شه در انکوباتور رشد کنن تا به مرحله ای برسن که بشه نمونه ای کوچیک از اون برداشت کرد و مورد بررسی و معاینه از دید مشکلات و مریضیای ژنتیکی قرار داد یا تعداد کروموزم اونا رو بررسی کرد. این کار معمولا ۵ تا ۶ روز بعد از پیشرفت و رشد صورت میگیره. اگه از نظر ژنتیکی مشکلی وجود نداشته باشه، رویانا می تونن وارد رحم بشن. این روش می تونه از انتقال مریضیای ژنتیکی از والدین به فرزندان جلوگیری کنه؛ اما بازم آزمایش والدین در این باره ضروریه.
این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   فواید موسیقی واسه ذهن و جسم؛ نگاهی به ۱۰ فایده شگفت انگیز درمانی اون "- قسمت 2

۵. انتقال رویانا

۲ تا ۶ روز بعد از بازیابی رویانا، کار انتقال رویانا در مطب دکتر یا کلینیک انجام می شه:

  • به فرد، آرامش دهنده ی ملایمی داده می شه. این مراحل معمولا بدون درده، اما شاید انقباضای کمی دیده بشه؛
  • لقاح مصنوعی چیه؛ مراحل، خطرات و عوامل وابسته بهش - قسمت 2 آرایش ، زیبایی و مدل لباس

  • دکتر یا پرستار لوله ای باریک، بلند و منعطف موسوم به کاتتِر در واژن قرار می ده. این لوله از راه دهانه ی رحم وارد رحم می شه؛
  • سرنگی شامل یک یا تعداد بیش تری رویان در محلولی قرار می گیرن و در انتهای کاتتر قرار داده می شن؛
  • به کمک سرنگ، رویانا درون رحم قرار می گیرن.

اگه این عملیات موفق باشه، رویانی به مدت ۶ روز تا ۱۰ روز بعد از بازیابی تخمک در پوشش داخلی رحم کاشته می شه.

بعد از عملیات

بعد از انتقال رویان، انجام فعالیتای روزانه عادی واسه فرد ممکن می شه. با وجود این، ممکنه تخمدانا کمی بزرگ شن. فعالیتای شدید ممکنه ناراحتیایی به وجود آورد.

مشکلات عادی این عمل به این صورته:

  • به دلیل پاک سازی دهانه ی رحم قبل از انتقال رویان احتمال کمی خون ریزی یا ترشح بی رنگ هست؛
  • سطح بالای استروژن موجب حساسیت سینه می شه؛
  • احتمال نفخ کم هست؛
  • ممکنه انقباض کم ایجاد شه؛
  • یبوست یکی از مشکلات این عمله.

اگه بعد از انتقال رویان، دردی کم یا شدید احساس کردین، باید به دکتر مراجعه کنین. دکتر شما رو واسه بررسی عوارضی چون عفونت، پیچ خوردگی تخمدان و سندروم هیپراستومیلیشن شدید معاینه می کنه.

نتایج لقاح مصنوعی چیه؟

۱۲ روز تا ۲ هفته بعد از بازیابی تخمک، دکتر از فرد آزمایش خون دریافت می کنه تا ببینه فرد باردار شده یا نه.

  • اگه فرد باردار باشه، دکتر اونو به متخصص زنان و زایمون برگشت میده تا مورد بررسیای بیش تر قرار بگیره.
  • اگه فرد باردار نباشه، بهش دیگر پروژسترون داده نمی شه و در مدت یک هفته پیش رو پریود میشه. اگه فرد پریود نشه یا خون ریزی غیرعادی داشته باشه، باید با دکتر صحبت کنه. اگه زوج به تلاشی دیگر واسه لقاح مصنوعی تمایل داشته باشن، باید درباره راهکارهای افزایش شانس بارداری و بهبود مراحل با دکتر مشاوره کنن.

بارداری با روش لقاح مصنوعی و تولد فرزندی سالم به چه عواملی وابسته؟

۱. سن مادر

هرچقدر سن مادر کم تر باشه، شانس بچه دارشدن از راه لقاح مصنوعی به کمک تخمکای خود مادر و زایمانی خوب و فرزندی سالم بیش تر می شه. واسه مادران ۴۱ سال به بالا واسه استفاده از تخمک اهدایی پیشنهادایی می شه.

۲. موقعیت رویانا

انتقال رویانایی که رشد یافته ان، در مقایسه با رویانای رشدنیافته در روز دوم یا سوم، احتمال بارداری رو افزایش می ده. درهرحال تموم رویانا شانس باقی موندن ندارن. درباره وضعیت رویانا حتما باید با دکتر و متخصص صحبت بشه.

۳. سابقه باروری

زنانی که قبلا زایمون کردن، نسبت به زنانی که هیچوقت زایمون نداشتن، شانس بیش تری در باروری با لقاح مصنوعی دارن. در زنانی که چند بار IVF ناموفق داشتن، شانس باروری کم تره.

۴. ریشه و دلیل ناباروری

داشتن منبع مناسبی از تخمکا به باروری با IVF کمک زیادی می کنه. زنان گرفتار به آندرومتریوز کم تر از زنانی که دلیل ناباروری شون مشخص نیس، شانس باردارشدن با لقاح مصنوعی دارن.

۵. عوامل موثر در سبک زندگی

زنان سیگاری، تخمکای بازیابی شده ی کم تری در طول لقاح مصنوعی دارن و ممکنه بیشتر سقط جنین داشته باشن. سیگاری بودن شانس موفقیت IVF رو ۵۰درصد کم می کنه. چاقی هم درصد موفقیت رو کم می کنه. مصرف بعضی داروها، داروهای شادی آور و الکل هم مثل عوامل کم کننده ی شانس بارداری با این روش هستن و مصرف زیاد کافئین و بعضی داروها می تونن خطرناک هم باشن.

باید حتما درباره عوامل خطرزای سطور بالا صحبت بشه تا موفقیت این روش شانس بیش تری پیدا کنه.